Του Πέσαχ Μπένσον • 19 Απριλίου 2026

Ιερουσαλήμ, 19 Απριλίου, 2026 (TPS-IL) — Στην ανακάλυψη φαρμάκων, η παρασκευή ενός νέου φαρμάκου συγκρίνεται συχνά με την κατασκευή κάτι σε πολύ μικρή κλίμακα. Οι χημικοί πρέπει να συνδέσουν μικροσκοπικά μοριακά κομμάτια ακριβώς με τον σωστό τρόπο για να δημιουργήσουν φάρμακα που μπορούν να θεραπεύσουν λοιμώξεις, διαταραχές του εγκεφάλου και άλλες ασθένειες. Ένα σημαντικό κομμάτι που συχνά θέλουν να προσθέσουν ονομάζεται διχλωρομεθυλομάδα. Βοηθά τους επιστήμονες να προσαρμόσουν και να βελτιώσουν τα μόρια των φαρμάκων, αλλά υπήρξε πολύ δύσκολο στη χρήση. Οι συνήθεις τρόποι προσθήκης της συχνά καταστρέφουν το μόριο που προσπαθούν να χτίσουν.

Αλλά μια νέα ισραηλινή μελέτη προσφέρει μια απλούστερη προσέγγιση που θα μπορούσε να φέρει επανάσταση στον τρόπο ανάπτυξης των φαρμάκων.

Επιστήμονες στο Ινστιτούτο Έρευνας Φαρμάκων του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ βρήκαν έναν τρόπο να συνδέσουν τη διχλωρομεθυλομάδα χρησιμοποιώντας ένα φυσικό αμινοξύ που υπάρχει ήδη στο ανθρώπινο σώμα για να καθοδηγήσουν απαλά την επιθυμητή αντίδραση. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομοτίμους Nature Communications.

Αυτό το αμινοξύ, που ονομάζεται προλίνη, λειτουργεί σαν βοηθός ή οδηγός. Συνδέεται προσωρινά με το αρχικό μόριο και βοηθά στην ορθή τοποθέτησή του ώστε η νέα χημική ομάδα να μπορεί να προστεθεί με ασφάλεια. Αυτό σημαίνει ότι η αντίδραση μπορεί να συμβεί χωρίς να διασπώνται τα ευαίσθητα μόρια, γεγονός που αποτελεί μείζον πρόβλημα με τις παλαιότερες μεθόδους.

«Αντί να εξαναγκάζουμε αυτά τα μόρια σε συμβατικούς τρόπους αντιδραστικότητας ή να παρακάμπτουμε την ηλεκτρονική τους αμφιθυμία, αξιοποιήσαμε την ηλεκτρονική τους αμφιθυμία ως αρχή σχεδιασμού», δήλωσε ο καθ. Ντμίτρι Τσβελικόφσκι, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας μαζί με τους Ελίχαι Κουνιάφσκι και Ντβόρα Ρ. Λέβι.

Οι ερευνητές διαπίστωσpropertyPath επίσης ότι η διαδικασία διαθέτει ενσωματωμένο σύστημα φιλτραρίσματος. Όταν ξεκινά η αντίδραση, το μόριο μπορεί να σχηματίσει δύο σχήματα. Μόνο το ένα σχήμα είναι σωστό και συνεχίζει να γίνεται το τελικό προϊόν. Το άλλο σχήμα δεν λειτουργεί και διασπάται ξανά σε αβλαβές αρχικό υλικό. Αυτό βοηθά να διατηρείται καθαρό το τελικό προϊόν και μειώνει τα απόβλητα.

Αυτό έχει σημασία επειδή η διχλωρομεθυλομάδα είναι χρήσιμη για τη βελτίωση της δράσης των φαρμάκων. Λειτουργεί σαν σημείο άγκυρας που επιτρέπει στους επιστήμονες να ρυθμίσουν με ακρίβεια τις ιδιότητες ενός μορίου, όπως το πόσο ισχυρό ή σταθερό είναι. Αλλά επειδή ήταν τόσο δύσκολο να προστεθεί στο παρελθόν, σπάνια χρησιμοποιούνταν σε σύνθετους υποψήφιους φαρμακευτικούς παράγοντες.

Τα ευρήματα θα μπορούσαν να επιταχύνουν την ανάπτυξη νέων φαρμάκων διευρύνοντας αυτό που οι χημικοί μπορούν ρεαλιστικά να κατασκευάσουν.

Μόρια που προηγουμένως θεωρούνταν πολύ δύσκολο να τροποποιηθούν σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης θα μπορούσαν ενδεχομένως να προσαρμοστούν, ανοίγοντας την πόρτα σε εντελώς νέα σχέδια φαρμάκων. Επιπλέον, πολλοί ελπιδοφόροι υποψήφιοι φαρμακευτικοί παράγοντες αποτυγχάνουν όχι επειδή δεν λειτουργούν, αλλά επειδή είναι πολύ εύθραυστοι για να τροποποιηθούν χημικά. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει στους επιστήμονες να προσαρμόζουν αυτά τα μόρια χωρίς να τα καταστρέφουν, ώστε περισσότεροι υποψήφιοι να μπορούν να δοκιμαστούν και να βελτιωθούν.

Ειδικότερα, η μελέτη θα μπορούσε να βελτιώσει τα αντιβιοτικά. Τα βακτήρια αναπτύσσουν συνεχώς ανθεκτικότητα, οπότε οι ερευνητές χρειάζονται νέα αντιβιοτικά ή βελτιωμένες εκδόσεις παλαιών. Η δυνατότητα ακριβέστερης ρύθμισης σύνθετων δομών αντιβιοτικών θα μπορούσε να διευκολύνει τη δημιουργία ισχυρότερων, πιο σταθερών φαρμάκων.

Η έρευνα μπορεί επίσης να υποστηρίξει την ανάπτυξη φαρμάκων που σχετίζονται με τον εγκέφαλο. Οι ερευνητές αναφέρουν ειδικά ενώσεις που αλληλεπιδρούν με τα συστήματα σηματοδότησης του εγκεφάλου, όπως οι οδοί σεροτονίνης. Ο καλύτερος έλεγχος στον μοριακό σχεδιασμό θα μπορούσε να βοηθήσει στον σχεδιασμό φαρμάκων για παθήσεις όπως η κατάθλιψη, το άγχος ή νευρολογικές διαταραχές.