Του Πέσαχ Μπένσον • 8 Σεπτεμβρίου 2026
Ιερουσαλήμ, 8 Σεπτεμβρίου 2026 (TPS-IL) — Μια ομάδα Ισραηλινών και Αμερικανών επιστημόνων ανέπτυξε έναν νέο τρόπο χορήγησης φαρμάκων αντισωμάτων μέσα στα κύτταρα, δείχνοντας ότι η μέθοδος μπορεί να μειώσει την επιβλαβή συσσώρευση πρωτεϊνών στα νευρικά κύτταρα σε ένα μοντέλο της νόσου του Πάρκινσον.
Η τεχνολογία θα μπορούσε τελικά να ωφελήσει τα άτομα που ζουν με τη νόσο του Πάρκινσον και ασθενείς με άλλες νευροεκφυλιστικές ασθένειες στις οποίες επιβλαβείς πρωτεΐνες συσσωρεύονται στο εσωτερικό των νευρικών κυττάρων. Η νόσος του Πάρκινσον επηρεάζει εκτιμώμενα 12 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, και επί του παρόντος δεν υπάρχει θεραπεία.
Τα φάρμακα αντισωμάτων χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως για τη θεραπεία του καρκίνου, των αυτοάνοσων νοσημάτων και άλλων παθήσεων. Αλλά έχουν έναν σημαντικό περιορισμό: Συνήθως δεν μπορούν να εισέλθουν μέσα στα κύτταρα, εμποδίζοντάς τα να φτάσουν σε πολλές πρωτεΐνες που προκαλούν ή συμβάλλουν σε ασθένειες.
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, το Τεχניόν και το Πανεπιστήμιο Κορνέλ ανέπτυξαν μια τεχνολογία σχεδιασμένη να ξεπεράσει αυτόν τον περιορισμό.
Οι ερευνητές «κάλυψαν» προσωρινά τα αντισώματα χρησιμοποιώντας ένα συνθετικό μόριο που ονομάζεται SL4. Η κάλυψη αλλάζει τις ιδιότητες του αντισωμάτων, καθιστώντας ευκολότερη τη φόρτωσή τους σε μικροσκοπικά σωματίδια με βάση το λίπος που ονομάζονται λιπιδικά νανοσωματίδια ή LNPs. Αυτά τα σωματίδια μπορούν να μεταφέρουν τα αντισώματα μέσα στα κύτταρα.
Μόλις βρεθεί μέσα στο κύτταρο, η κάλυψη αφαιρείται και το αντισώμα επιστρέφει στην κανονική του μορφή, επιτρέποντάς του να δράσει ενάντια στον στόχο του.
Οι δοκιμές έδειξαν ότι τα καλυμμένα αντισώματα μπορούσαν να φορτωθούν στα νανοσωματίδια πολύ πιο αποτελεσματικά από τα συνηθισμένα αντισώματα. Τα αντισώματα παρέμειναν επίσης σταθερά και εξακολουθούσαν να είναι ικανά να αναγνωρίζουν τους επιδιωκόμενους στόχους τους.
Είσοδος στο εσωτερικό των κυττάρων
Στη συνέχεια, οι ερευνητές δοκίμασαν εάν τα αντισώματα μπορούσαν να λειτουργήσουν αφού εισέλθουν στα κύτταρα. Σε πειράματα που αφορούσαν μονοπάτια που συνδέονται με τον καρκίνο και φλεγμονώδεις νόσους, τα αντισώματα εισήλθαν στα κύτταρα και μείωσαν τη δραστηριότητα σε σημαντικά μονοπάτια που σχετίζονται με ασθένειες.
Το πιο υποσχόμενο αποτέλεσμα προήλθε από πειράματα που αφορούσαν τη νόσο του Πάρκινσον. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα αντισώμα σχεδιασμένο να στοχεύει την άλφα-συνουκλεΐνη, μια πρωτεΐνη που μπορεί να συσσωρευτεί σε επιβλαβείς συσσωματώσεις στα νευρικά κύτταρα στο Πάρκινσον.
Σε πρώιμα πειράματα, οι ερευνητές χορήγησαν το αντισώμα στα νευρικά κύτταρα χρησιμοποιώντας τα νανοσωματίδια και παρατήρησαν σημαντική μείωση των επιβλαβών συσσωματώσεων άλφα-συνουκλεΐνης.
Το εύρημα παρέχει μια πρώιμη απόδειξη ότι τα αντισώματα μπορούν ενδεχομένως να χορηγηθούν στα κύτταρα και να χρησιμοποιηθούν ενάντια σε πρωτεΐνες που σχετίζονται με ασθένειες και οι οποίες ήταν προηγουμένως δύσκολο να προσεγγιστούν. Η προσέγγιση θα μπορούσε τελικά να ανοίξει νέες δυνατότητες για τη θεραπεία ασθενειών που οδηγούνται από πρωτεΐνες τις οποίες οι συμβατικές θεραπευτικές αγωγές με αντισώματα δεν μπορούν να φτάσουν.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου το 80% των πρωτεϊνών που εμπλέκονται σε ανθρώπινες ασθένειες βρίσκονται στο εσωτερικό των κυττάρων, αφήνοντας δυνητικά πολλούς θεραπευτικούς στόχους απρόσιτους στα συμβατικά φάρμακα αντισωμάτων.
«Επί πολλά χρόνια, η χορήγηση αντισωμάτων μέσα στα κύτταρα θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον τομέα των βιολογικών θεραπειών», δήλωσε ο καθηγητής Μπεν Μαόζ από τη Σχολή Μηχανικής Φλάισμαν και τη Σχολή Νευροεπιστημών Σαγκόλ του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ.
«Καταφέραμε να αναπτύξουμε ένα σύστημα που επιτρέπει στα αντισώματα να διαπεράσουν τον κυτταρικό φραγμό και να φτάσουν σε στόχους που προηγουμένως βρίσκονταν εκτός της εμβέλειάς τους», είπε.
Οι ερευνητές δοκίμασαν επίσης την τεχνολογία σε ένα μοντέλο οξείας φλεγμονής των πνευμόνων. Η θεραπεία μείωσε τα σημάδια της φλεγμονής και βελτίωσε τη βλάβη στον πνευμονικό ιστό, υποδηλώνοντας ότι η προσέγγιση θα μπορούσε να έχει εφαρμογές πέρα από τη νόσο του Πάρκινσον.
Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προκλινικής έρευνας. Η ερευνητική ομάδα τόνισε ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να διαπιστωθεί εάν είναι ασφαλής και αποτελεσματική στον άνθρωπο.
Τα ευρηματά δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).




