Του Πεσάχ Μπένσον • 14 Σεπτεμβρίου 2026

Ιερουσαλήμ, 14 Σεπτεμβρίου, 2026 (TPS-IL) — Ισραηλινοί, Παλαιστίνιοι και Αμερικανοί επιστήμονες που εργάστηκαν από κοινού εντόπισαν ένα γονίδιο απαραίτητο για τη φυσιολογική ακοή σε ανθρώπους και ποντίκια, αποκαλύπτοντας έναν έως τώρα άγνωστο μηχανισμό με τον οποίο μια γενετική βλάβη μπορεί να βλάψει το εσωτερικό αυτί.

Η ανακάλυψη θα μπορούσε να βελτιώσει τη διάγνωση της κληρονομικής απώλειας ακοής, δίνοντας στους γιατρούς ένα ακόμη γονίδιο προς εξέταση σε ασθενείς των οποίων η πάθηση δεν έχει γνωστή αιτία. Αποκαλύπτει επίσης έναν έως τώρα παραγνωρισμένο ρόλο των υποστηρικτικών κυττάρων στη διατήρηση της δομής του εσωτερικού αυτιού, βοηθώντας ενδεχομένως τους ερευνητές να εντοπίσουν νέους στόχους για μελλοντικές θεραπείες.

Το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ στις 15 Μαρτίου 2021. Φωτογραφία: Ειτάν Ελχαντέζ-Μπαράκ/TPS-IL

Περισσότεροι από 1,5 δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με κάποιο βαθμό απώλειας ακοής, συμπεριλαμβανομένων 430 εκατομμυρίων με σοβαρή απώλεια ακοής, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Οι γενετικές παράγοντες αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο της απώλειας ακοής που ξεκινά στην παιδική ηλικία.

«Αυτό το έργο απέδειξε ότι οι παγκόσμιες συνεργασίες μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές επιστημονικές προόδους, συμβάλλοντας στο να ανοίξει ο δρόμος για μελλοντικές γενετικές θεραπείες και παρεμβάσεις», δήλωσε η Κάρεν Μ. Αβραάμ, κοσμήτορας της Σχολής Ιατρικών και Επιστημών Υγείας Γκρέι στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και κύρια συγγραφέας της μελέτης. Η ίδια ηγήθηκε της έρευνας μαζί με τον Μοίν Κανάαν από το Πανεπιστήμιο της Βηθλεέμ και τη Μαίρη-Κλαιρ Κινγκ από το Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι ένα γονίδιο που ονομάζεται FMN1 συμβάλλει στη διατήρηση της μικροσκοπικής δομής του κοχλία, του τμήματος του εσωτερικού αυτιού που μετατρέπει τον ήχο σε σήματα που αποστέλλονται στον εγκέφαλο. Μέχρι τώρα, το FMN1 δεν είχε συνδεθεί με καμία ανθρώπινη ασθένεια.

Η ανακάλυψη ξεκίνησε με μια ευρύτερη παλαιστινιακή οικογένεια στην οποία πολλά παιδιά γεννήθηκαν με μέτρια απώλεια ακοής και στα δύο αυτία και ανοιχτόχρωμα μαλλιά. Ο γενετικός έλεγχος έδειξε ότι τα επηρεazόμενα παιδιά είχαν κληρονομήσει δύο αντίγραφα μιας σπάνιας παραλλαγής του FMN1 που εμποδίζει το σώμα να παράγει μια λειτουργική μορφή της φορμίνης-1, της πρωτεΐνης που παράγεται από το γονίδιο.

Για να κατανοήσουν πώς η γενετική αλλαγή προκάλεσε απώλεια ακοής, οι ερευνητές μελέτησαν ποντίκια στα οποία έλειπε η λειτουργική φορμίνη-1. Τα ποντίκια ανέπτυξαν απώλεια ακοής παρόμοια με εκείνη που παρατηρήθηκε στην οικογένεια.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν τα εσωτερικά αυτιά των ποντικιών κάτω από μικροσκόπιο. Διαπίστωσαν ότι δύο τύποι υποστηρικτικών κυττάρων στο όργανο του Κόρτι, το τμήμα του κοχλία που ανιχνεύει τον ήχο, είχαν χάσει τη φυσιολογική τους δομή.

Πώς το γονίδιο βλάπτει την ακοή

Αυτά τα κύτταρα περιέχουν κανονικά σφιχτά οργανωμένες μικροσκοπικές ίνες που παρέχουν δομική στήριξη και βοηθούν τον κοχλία να αποκρίνεται με ακρίβεια στον ήχο. Χωρίς λειτουργική φορμίνη-1, αυτές οι δομές έγιναν ανοργάνωτες. Τα ποντίκια είχαν επίσης μειωμένη δραστηριότητα στο ακουστικό νεύρο, το οποίο μεταφέρει πληροφορίες ήχου από το εσωτερικό αυτί στον εγκέφαλο, καθώς και λιγότερες νευρικές ίνες.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η φυσιολογική ακοή εξαρτάται από περισσότερα πράγματα παρά από τα ίδια τα κύτταρα ανίχνευσης ήχου και τα νεύρα. Τα υποστηρικτικά κύτταρα πρέπει επίσης να διατηρούν μια εξαιρετικά οργανωμένη δομή για να λειτουργεί σωστά ο κοχλίας.

Η μελέτη μπορεί επίσης να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί ορισμένα μέλη της οικογένειας είχαν ανοιχτόχρωμα μαλλιά. Η φορμίνη-1 εμπλέκεται στη μεταφορά μελανοσωμάτων, δομών εντός των κυττάρων που περιέχουν τη χρωστική ουσία που είναι υπεύθυνη για το χρώμα των μαλλιών και του δέρματος. Οι ερευνητές προτείνουν ότι η ίδια γενετική βλάβη μπορεί επομένως να επηρεάσει την ακοή και τη χρώση μέσω ξεχωριστών βιολογικών διεργασιών.

Η ανακάλυψη προσθέτει το FMN1 στα περισσότερα από 200 γονίδια που είναι γνωστό ότι είναι σημαντικά για τη φυσιολογική ακοή.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό με κριτές Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).