Του Πεσάχ Μπένσον • 2 Ιουλίου 2026

Ιερουσαλήμ, 2 Ιουλίου 2026 (TPS-IL) — Ισραηλινοί επιστήμονες ανακάλυψαν πώς οι καρκινικοί όγκοι μπορούν να εκμεταλλευτούν μια φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, ένα εύρημα που θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε νέες θεραπείες για τον καρκίνο.

Μελέτη ερευνητών στο Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ επικεντρώθηκε στα μακροφάγα, κύτταρα του ανοσοποιητικού που περιπολούν στο σώμα και απομακρύνουν τα νεκρά και κατεστραμμένα κύτταρα. Αυτή η διαδικασία βοηθά στη διατήρηση υγιών ιστών και στην πρόληψη της φλεγμονής.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι οι όγκοι μπορούν να στρατολογήσουν μακροφάγα για να υποστηρίξουν την ανάπτυξή τους, αλλά ο μηχανισμός με τον οποίο τα υγιή κύτταρα του ανοσοποιητικού μετατρέπονται σε κύτταρα που υποστηρίζουν τον όγκο παρέμενε ασαφής.

Η μελέτη, με επικεφαλής τη δρα Μεραβ Κοχέν του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ και τους διδακτορικούς φοιτητές Ρόι Μπαλαμπάν και Όρι Μόσκοβιτς, διαπίστωσε ότι η διαδικασία ξεκινά όταν τα μακροφάγα καταναλώνουν νεκρά καρκινικά κύτταρα. Αντί απλώς να διασpούν τα κυτταρικά υπολείμματα, τα μακροφάγα υφίστανται αλλαγές στη δραστηριότητα των γονιδίων τους που αλλοιώνουν τη συμπεριφορά τους και τα μετατοπίζουν προς την υποστήριξη της ανάπτυξης του όγκου.

Για να παρατηρήσουν αυτή τη διαδικασία, οι ερευνητές ανέπτυξαν μια νέα τεχνική που ονομάζεται Effero-seq, η οποία τους επέτρεψε να εντοπίσουν μακροφάγα που είχαν καταναλώσει νεκρά καρκινικά κύτταρα και να παρακολουθήσουν πώς άλλαξε η γονιδιακή τους έκφραση με την πάροδο του χρόνου.

Χρησιμοποιώντας ένα μοντέλο μελανώματος, η ομάδα διαπίστωσε ότι αυτά τα επαναπρογραμματισμένα μακροφάγα ενεργοποίησαν γονίδια που προάγουν τον σχηματισμό νέων αιμοφόρων αγγείων εντός των όγκων. Αυτά τα αιμοφόρα αγγεία τροφοδοτούν τους όγκους με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, επιτρέποντάς τους να αναπτύσσονται πιο γρήγορα. Ταυτόχρονα, τα μακροφάγα έγιναν λιγότερο ευαίσθητα σε σήματα πουnormally πυροδοτούν ανοσολογικές επιθέσεις εναντίον των καρκινικών κυττάρων.

Οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης δεδομένα από ασθενείς με ωχού μελάνωμα, μια σπάνια μορφή καρκίνου του οφθαλμού. Διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς των οποίων οι όγκοι περιείχαν μεγαλύτερους αριθμούς μακροφάγων με αυτή τη γενετική υπογραφή είχαν γενικά χαμηλότερα ποσοστά επιβίωσης, υποδηλώνοντας ότι ο μηχανισμός μπορεί επίσης να παίζει ρόλο στην ανθρώπινη νόσο.

Σύμφωνα με την Κοχέν, τα ευρήματα προσφέρουν νέα γνώση σχετικά με το πώς οι όγκοι χειραγωγούν τις ανοσολογικές άμυνες του σώματος.

«Όσο καλύτερα κατανοούμε αυτούς τους μηχανισμούς, τόσο καλύτερα εξοπλισμένοι θα είμαστε για να αναπτύξουμε θεραπείες που τους εμποδίζουν και αποκαθιστούν την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταπολεμά τον καρκίνο», δήλωσε η Κοχέν.

Οι ερευνητές προτείνουν ότι οι μελλοντικές θεραπευτικές αγωγές μπορεί να επικεντρωθούν όχι μόνο στη άμεση στόχευση των καρκινικών κυττάρων, αλλά και στην πρόληψη του επαναπρογραμματισμού των κυττάρων του ανοσοποιητικού ώστε να υποστηρίζουν την ανάπτυξη του όγκου. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι αυτή η προσέγγιση παραμένει πειραματική και θα απαιτήσει περαιτέρω μελέτη πριν από την κλινική εφαρμογή.

«Αυτή η έρευνα δείχνει έναν νέο και ελπιδοφόρο θεραπευτικό στόχο, έναν στόχο που επικεντρώνεται όχι μόνο στα ίδια τα καρκινικά κύτταρα, αλλά και στις διαδικασίες που τους επιτρέπουν να ευδοκιμούν», δήλωσε η Κοχέν.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό με αξιολόγηση από ομότιμους Science Immunology.