Του Πέσσαχ Μπένσον • 24 Φεβρουαρίου 2026

Ιερουσαλήμ, 24 Φεβρουαρίου 2026 (TPS-IL) — Η προθυμία μιας νυχτερίδας να αναλάβει κινδύνους στη φύση μπορεί να εξαρτάται λιγότερο από την έμφυτη προσωπικότητά της και περισσότερο από τις συνθήκες που βιώνει νωρίς στη ζωή της, σύμφωνα με νέα ισραηλινή έρευνα. Η μελέτη παρέχει σπάνια πειραματικά στοιχεία ότι το περιβάλλον στο οποίο ανατρέφονται τα νεαρά ζώα μπορεί να έχει διαρκή επίδραση στον τρόπο που συμπεριφέρονται ως ενήλικα σε φυσικά περιβάλλοντα, με επιπτώσεις στην αποκατάσταση της άγριας ζωής.

Η έρευνα διεξήχθη υπό την ηγεσία της διδακτορικής φοιτήτριας Άντι Ραχούμ στη Σχολή Ζωολογίας του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ, υπό την επίβλεψη του καθηγητή Γιόσι Γιόβελ. Αν και οι επιστήμονες παρατηρούν εδώ και καιρό ότι ορισμένες νυχτερίδες συμπεριφέρονται με μεγαλύτερη τόλμη από άλλες, η προέλευση αυτών των διαφορών παρέμενε ασαφής. Τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η εμπειρία στην πρώιμη ζωή μπορεί να υπερισχύσει των έμφυτων τάσεων όσον αφορά τη διαμόρφωση της συμπεριφοράς στη φύση.

Για να εξετάσουν αυτό το ερώτημα, οι ερευνητές ανέθρεψαν 40 αιγυπτιακές νυχτερίδες φρούτων σε δύο εντελώς αντίθετα περιβάλλοντα κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους. Η μία ομάδα μεγάλωσε σε ένα εμπλουτισμένο και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, όπου οι νυχτερίδες έπρεπε να αντιμετωπίσουν νέες προκλήσεις κάθε μέρα για να εξασφαλίσουν τροφή. Η δεύτερη ομάδα ανατράφηκε σε ένα σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον με λίγες αλλαγές. Μετά από αρκετούς μήνες, όλες οι νυχτερίδες αφέθηκαν ελεύθερες στη φύση και οι κινήσεις τους καταγράφηκαν με τη χρήση συσκευών GPS που κατέγραφαν κάθε πτήση.

Αναδύθηκαν σαφείς και συνεπείς διαφορές.

Οι νυχτερίδες που ανατράφηκαν στο εμπλουτισμένο περιβάλλον συμπεριφέρθηκαν με πολύ μεγαλύτερη τόλμη μετά την απελευθέρωσή τους. Ταξίδεψαν μεγαλύτερες αποστάσεις από την αποικία τους, πέρασαν μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα εκτός φωλιάς κάθε νύχτα και εξερεύνησαν πολύ μεγαλύτερες περιοχές αναζήτησης τροφής. Κατά μέσο όρο, αυτές οι νυχτερίδες κινήθηκαν σε μια έκταση περίπου οκτώ τετραγωνικών χιλιομέτρων, σε σύγκριση με περίπου τρία τετραγωνικά χιλιόμετρα μεταξύ των νυχτερίδων που ανατράφηκαν στο σταθερό περιβάλλον. Επίσης, απομακρύνθηκαν περισσότερο από την αποικία και παρέμειναν δραστήριες για σχεδόν τέσσερις ώρες τη νύχτα, σε σύγκριση με λιγότερες από τρεις ώρες στην ομάδα ελέγχου.

Αυτό που κάνει τα ευρήματα ιδιαίτερα αξιοσημείωτα είναι ότι αυτές οι διαφορές στη συμπεριφορά δεν μπορούσαν να εξηγηθούν από την έμφυτη προσωπικότητα. Πριν εκτεθούν στα δύο περιβάλλοντα, οι νεαρές νυχτερίδες αξιολογήθηκαν στο εργαστήριο για ατομικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν προέλεγαν τον τρόπο με τον οποίο οι νυχτερίδες συμπεριφέρθηκαν αργότερα στη φύση, γεγονός που δείχνει ότι η πρώιμη εμπειρία, και όχι η έμφυτη διάθεση, ήταν ο καθοριστικός παράγοντας.

«Οι νυχτερίδες φρούτων είναι ζώα με αξιοσημείωτη συμπεριφορική ευελιξία και ικανότητα μάθησης», δήλωσε η Ραχούμ. «Διαπιστώσαμε ότι το πρώιμο περιβάλλον στο οποίο εκτίθενται οι νυχτερίδες επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο εξερευνούν τον κόσμο».

Ο Γιόβελ δήλωσε ότι τα ευρήματα μπορεί να βοηθήσουν στην εξήγηση προηγουμένως παρατηρηθεισών διαφορών μεταξύ πληθυσμών νυχτερίδων. «Σε προηγούμενες μελέτες, εντοπίσαμε διαφορές στη συμπεριφορά μεταξύ εξερευνητικών αστικών νυχτερίδων και πιο “συντηρητικών” αγροτικών νυχτερίδων», είπε. «Τα τρέχοντα ευρήματα ενδέχεται να εξηγήσουν πώς σχηματίζονται αυτές οι διαφορές μεταξύ των ομάδων».

Πέρα από την προώθηση της βασικής κατανόησης της συμπεριφοράς των ζώων, οι ερευνητές λένε ότι τα αποτελέσματα έχουν πρακτικές επιπτώσεις. Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα ζώα που εκτρέφονται για απελευθέρωση στη φύση θα πρέπει να εκτίθενται από νωρίς σε ποικila και απαιτητικά περιβάλλοντα, αντί για απλοποιημένα και προβλέψιμα, ώστε να προετοιμαστούν καλύτερα για την επιβίωση.

Η μελέτη προτείνει επίσης τη **βελτίωση** των προγραμμάτων αιχμαλωσίας και επανένταξης, δίνοντας έμφαση στην περιβαλλοντική πολυπλοκότητα κατά την πρώιμη ανάπτυξη. Επιπλέον, τα αποτελέσματα ενισχύουν τη σημασία του περιβαλλοντικού εμπλουτισμού σε ζωολογικούς κήπους, ερευνητικές εγκαταστάσεις και κέντρα εκτροφής, υποδεικνύοντας ότι αυτός ο εμπλουτισμός διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην υγιή ανάπτυξη της συμπεριφοράς και όχι απλώς ως ένα προαιρετικό μέτρο ευημερίας.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό eLife.