Του Πεσάχ Μπενσόν • 21 Μαΐου 2026
Ιερουσαλήμ, 21 Μαΐου, 2026 (TPS-IL) — Νέα ισραηλινή μελέτη υποδηλώνει ότι η κατεύθυνση ενός μαγνητικού πεδίου μπορεί να επηρεάζει τη συμπεριφορά βασικών βιολογικών μορίων, ένα εύρημα που θα μπορούσε να ρίξει φως στη θεμελιώδη χμεία που σχετίζεται με την προέλευση της ζωής.
Η έρευνα διεξήχθη από επιστήμονες στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann. Υποδεικνύει ότι λεπτές διαφορές μεταξύ ατόμων μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο τα μόρια κινούνται και αντιδρούν όταν εκτίθενται σε μαγνητικά πεδία και σε μια κβαντική ιδιότητα γνωστή ως σπιν ηλεκτρονίου.
Η μελέτη διεξήχθη υπό την ηγεσία του καθηγητή Γιόσι Παλτιέλ από το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και της καθηγήτριας Μιχάλ Σαρόν από το Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann.
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στην L-μεθειονίνη, ένα αμινοξύ που χρησιμεύει ως ένας από τους βασικούς δομικούς λίθους της ζωής. Όπως πολλά βιολογικά μόρια, η μεθειονίνη είναι χειρόμορφη, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει σε δύο μορφές κατόπτρου, παρόμοιες με το αριστερό και το δεξί χέρι. Η ζωή στη Γη χρησιμοποιεί σχεδόν αποκλειστικά μία από αυτές τις μορφές, και οι επιστήμονες προσπαθούν από καιρό να καταλάβουν γιατί.
Για να το ερευνήσουν αυτό, η ομάδα πέρασε ένα διάλυμα μεθειονίνης μέσα από ένα εξειδικευμένο φίλτρο που περιείχε μικροσκοπικά μαγνητικά σωματίδια. Ορισμένα από τα μόρια περιείχαν ένα βαρύτερο ισότοπο άνθρακα (άνθρακα-13 αντί για τον πιο κοινό άνθρακα-12).
Τα αποτελέσματα ήταν απροσδόκητα.
Τα μόρια αποκρίνονται στη μαγνητική κατεύθυνση
Ανάλογα με την κατεύθυνση του μαγνητικού πεδίου, τα βαρύτερα και τα ελαφρύτερα μόρια συμπεριφέρθηκαν διαφορετικά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα βαρύτερα μόρια κινούνταν πιο αργά, ενώ τα ελαφρύτερα περνούσαν πιο γρήγορα. Σε άλλες περιπτώσεις, το μοτίβο αντιστράφηκε, σαν τα μόρια να συγκρατήθηκαν προσωρινά και στη συνέχεια να απελευθερώθηκαν.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι αυτά τα φαινόμενα «δεν ήταν τυχαία», αλλά ήταν συνεπή, μετρήσιμα και συνδέονταν άμεσα με τον μαγνητικό προσανατολισμό.
Για να εξηγήσουν το φαινόμενο, οι επιστήμονες εξέτασαν το σπιν των ηλεκτρονίων, μια κβαντική ιδιότητα στην οποία τα ηλεκτρόνια και οι ατομικοί πυρήνες συμπεριφέρονται σαν να είναι μικροσκοπικά περιστρεφόμενα αντικείμενα. Η κατεύθυνση του σπιν μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρούν με τα υλικά.
Τα χειρόμοrφα μόρια όπως η μεθειονίνη είναι ήδη γνωστό ότι αλληλεπιδρούν με το σπιν των ηλεκτρονίων μέσω ενός μηχανισμού που ονομάζεται εκλεκτικότητα σπιν που επαγωγικά προκαλείται από τη χειρομορφία. Με απλά λόγια, το σχήμα ενός μορίου μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα ηλεκτρόνια μέσα σε αυτό.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυτό το φαινόμενο επεκτείνεται επίσης στα ισότοπα — άτομα που είναι σχεδόν πανομοιότυπα αλλά διαφέρουν ελαφρώς σε μάζα και πυρηνικό σπιν.
«Αυτό το έργο εισάγει το σπιν ως νέο παίκτη στη χημεία των ισοτόπων», δήλωσαν οι ερευνητές.
Τα ισότοπα λειτουργούν ως «δακτυλικά αποτυπώματα» στην επιστήμη, βοηθώντας τους ερευνητές να ανιχνεύσουν την προέλευση των μορίων και να κατανοήσουν χημικές διεργασίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με την εμφάνιση της ζωής στην πρώιμη Γη.
Τα ευρήματα ενδέχεται επίσης να συμβάλουν στην κατανόηση του πώς η ζωή κατέληξε να ευνοεί μία «εξωστρεφή» μορφή μορίων έναντι μιας άλλης, ένα μακροχρόνιο ερώτημα στη βιολογία.
Οι ερευνητές υποδεικνύουν ότι τα μαγνητικά περιβάλλοντα, πιθανώς παρόντα στην πρώιμη Γη, μπορεί να επηρέασαν ποια μόρια σχηματίστηκαν και επέζησαν, διαμορφώνοντας διακριτικά την πρώιμη χημική εξέλιξη.
Ο βελτιωμένος έλεγχος στον διαχωρισμό ισοτόπων θα μπορούσε επίσης να έχει πρακτικές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένης της πιο αποτελεσματικής ιατρικής απεικόνισης, τεχνολογιών θεραπείας του καρκίνου, της παρακολούθησης πηγών ρύπανσης, της παρακολούθησης των κύκλων του νερού και της υποστήριξης της κλιματικής έρευνας. Πρόσθετες εφαρμογές μπορεί να περιλαμβάνουν την αρχαιολογία και τη γεωλογία, ιδίως τη ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα.
Η μελέτη σχετίζεται επίσης με το πεδίο της κβαντικής βιολογίας, η οποία διερευνά εάν κβαντικά φαινόμενα όπως το σπιν ηλεκτρονίων διαδραματίζουν ρόλο στα βιολογικά συστήματα. Εάν τα μαγνητικά πεδία μπορούν να επηρεάσουν τα μόρια με τρόπο εξαρτώμενο από το σπιν, αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι φαινόμενα κβαντικής κλίμακας συνέβαλαν στη διαμόρφωση θεμελιωδών βιολογικών διεργασιών.
Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το σπιν και ο μαγνητισμός «εισάγουν ένα νέο επίπεδο ελέγχου στη χημεία».
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό με κριτές Chem.




