Από TPS-IL • 4 Ιουνίου 2026

Ιερουσαλήμ, 4 Ιουνίου 2026 (TPS-IL) — Ισραηλινοί επιστήμονες ανέπτυξαν μια νέα μέθοδο που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το κόστος παραγωγής καλλιεργημένης μπριζόλας, αντιμετωπίζοντας ένα από τα κύρια εμπόδια που εμποδίζουν το κρέας εργαστηρίου να φτάσει στους καταναλωτές σε κλίμακα.

Το καλλιεργημένο κρέας θεωρείται εναλλακτική λύση έναντι του ζωντανού κεφαλαίου, αλλά η παραγωγή δομημένων κομματιών όπως η μπριζόλα παραμένει ακριβή και τεχνικά δύσκολη. Ένα από τα κύρια σημεία συμφόρησης είναι το υγρό μέσο ανάπτυξης, ιδίως οι αυξητικοί παράγοντες — πρωτεΐνες που δίνουν εντολή στα κύτταρα να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν σε μυϊκό ιστό. Οι ερευνητές λένε ότι αυτές οι πρωτεΐνες είναι από τα πιο ακριβά συστατικά της διαδικασίας και βασικό εμπόδιο για την κλιμάκωση της παραγωγής.

Για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης, μελέτη του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ διαπίστωσε ότι η σύνδεση των αυξητικών παραγόντων απευθείας σε μια δομή κυτταρίνης φυτικής προέλευσης επέτρεψε στα βοειδή βλαστοκύτταρα να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν σε ιστό που μοιάζει με κρέας, χρησιμοποιώντας έως και δέκα φορές λιγότερες από τις ακριβές πρωτεΐνες που απαιτούνται κανονικά στη διαδικασία.

«Κάναμε ένα ακόμη βήμα για να αποκτήσουμε τελικά ένα κομμάτι που θα μοιάζει με μπριζόλα, θα αισθάνεται σαν μπριζόλα, θα έχει γεύση μπριζόλας και θα περιέχει ακριβώς τα ίδια συστα τούν που βρίσκονται σε μια μπριζόλα», δήλωσε στην Υπηρεσία Τύπου του Ισραήλ η επικεφαλής της έρευνας δρ. Σάρον Σλέσινγκερ. «Το κάναμε σε μια μορφή που θα μιμείται το πραγματικό πράγμα όσο το δυνατόν στενότερα, χωρίς την ανάγκη εκτροφής, σίτισης, πότισσης και αντιμετώπισης όλων των περιβαλλοντικών συνεπειών της κτηνοτροφίας, και επίσης χωρίς τη σφαγή του ζώου».

Αντί να διασκορπίζουν αυξητικούς παράγοντες σε ολόκληρο το υγρό μέσο, οι ερευνητές τούς προσάρτησαν απευθείας σε ένα ασφαλές για τα τρόφιμα ικρίωμα κυτταρίνης, ένα φυτικό δομικό υλικό που υποστηρίζει την κυτταρική ανάπτυξη. Αυτή η προσέγγιση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κύτταρα λαμβάνουν βιολογικά σήματα που οδηγούν στον σχηματισμό ιστών.

Το ικρίωμα δημιουργείται με τη χρήση κατεύθυνσης ψύξης νανο- και μικροκρυσταλλικής κυτταρίνης, σχηματίζοντας ευθυγραμμισμένα μικροκανάλια που καθοδηγούν την κυτταρική ανάπτυξη. Με απλά λόγια, αυτή η διαδικασία δημιουργεί μια πορώδη δομή που βοηθά τα κύτταρα να αναπτυχθούν με οργανωμένο τρόπο παρόμοιο με τον φυσικό μυϊκό ιστό. Αυτά τα κανάλια έχουν σχεδιαστεί για να μιμούνται την εξωκυττάρια μήτρα — το φυσικό δομικό δίκτυο που βρίσκεται στον μυϊκό ιστό.

Τα μεσεγχυματικά βλαστοκύτταρα βοοειδών που σποράστηκαν στο ικρίωμα έδειξαν ισχυρή πρόσφυση και ευθυγραμμισμένη ανάπτυξη κατά μήκος των ινών, σχηματίζοντας μυώδεις δομές με την πάροδο του χρόνου.

Για αρκετές εβδομάδες καλλιέργειας, τα κύτταρα διαφοροποιήθηκαν σε ιστό που μοιάζει με μύες, συσσωρεύοντας δομικές πρωτεΐνες και λιπίδια. Αυτή η ωρίμανση αύξησε τη δυσκαμψία και την αντοχή σε θλίψη, φέρνοντας τον κατασκευασμένο ιστό πιο κοντά στις ιδιότητες των συμβατικών κομματιών φιλέτου. Τα ευρήματα υποδηλώνουν βελτιωμένη δομική ανάπτυξη σε σύγκριση με προγενέστερες προσεγγίσεις καλλιεργημένου κρέατος.

Όταν τηγανίστηκαν στο τηγάνι, τα καλλιεργημένα κατασκευάσματα διατήρησαν το σχήμα τους και υπέστησαν αντιδράσεις καφέ χρωματισμού που συνάδουν με το φαινόμενο Maillard, μια χημική διαδικασία που συμβαίνει όταν οι πρωτεΐνες και τα σάκχαρα θερμαίνονται σε υψηλές θερμοκρασίες. Οι δοκιμές μετά το μαγείρεμα έδειξαν μια ινώδη υφή και μηχανική αντίσταση παρόμοια με το παραδοσιακό βοδινό κρέας, συμπεριλαμβανομένων ιδιοτήτων που σχετίζονται με κομμάτια που μοιάζουν με μπριζόλα.

«Δεν έχουμε τη δυνατότητα να υποστηρίξουμε περαιτέρω ανάπτυξη στην κτηνοτροφία καθώς ο πληθυσμός αυξάνεται. Πρέπει να βρούμε μια εναλλακτική πηγή τροφής για όσους θα γεννηθούν έως το 2050 και δεν μπορεί να είναι ζώα», είπε η Σλέσινγκερ.

«Το καλλιεργημένο κρέας είναι ένας τομέας που θα το καταστήσει αυτό δυνατό. Υπάρχουν πολλά φυτικά υποκατάστατα στα σούπερ μάρκετ. Αυτός ο τομέας είναι πολύ πιο περίπλοκος, αλλά κρύβει μεγάλη υπόσχεση. Θα είναι ακριβώς όπως το πραγματικό πράγμα. Απαιτείται επένδυση για να συμβεί αυτό και μπορεί να πάρει χρόνια».

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Current Research in Food Science, το οποίο αξιολογείται από ομοτίμους.