Οι ημέρες είναι οι ημέρες της Βρετανικής Εντολής, και ο τότε διοικητής του Παλμάχ, Γιγκάλ Άλον, αποφάσισε την ίδρυση ενός «αραβικού τμήματος» με το όνομα «ΧαΣαχάρ» (Η Αυγή), προκειμένου να συλλέξει πληροφορίες από Άραβες που ζούσαν στη χώρα και στις γειτονικές χώρες.
Τα μέλη του, οι «μισταραβίμ» (μυστικοί πράκτορες) του Παλμάχ, ενσωματώθηκαν στις αραβικές κοινότητες κυρίως στη Γη του Ισραήλ, αλλά και στη Βαγδάτη και στη Δαμασκό, και ασχολήθηκαν με τη λαθραία μεταφορά Εβραίων μεταναστών κατά την τελευταία περίοδο της Εντολής. Για να δημιουργήσουν για τον εαυτό τους ιστορίες κάλυψης, οι μαχητές του «ΧαΣαχάρ» στάλθηκαν να ενσωματωθούν σε μεγάλους χώρους εργασίας στις χώρες αυτές.
Κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Ανεξαρτησίας, το Παλμάχ συγχωνεύτηκε στον νεοσύστατο ισραηλινό στρατό, και μαζί του το τμήμα «ΧαΣαχάρ», το οποίο έλαβε νέο όνομα – «Υπηρεσία Πληροφοριών 18». Οι στρατιώτες του στάλθηκαν σε διάφορες αποστολές κατασκοπείας εντός και εκτός της χώρας, και ίδρυσαν πυρήνες πρακτόρων στη Βηρυτό και στη Δαμασκό, όπου συνέλεξαν πληροφορίες και εκτέλεσαν διάφορες επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών. Τη τακτική επικοινωνία με τους χειριστές τους στη χώρα την κρατούσαν με τη βοήθεια μιας ασύρματης συσκευής που τους είχε σταλεί, και στη συνέχεια τους εφοδίασαν επίσης με υλικά σαμποτάζ, όπλα και χρήματα με λέμβους.
Κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου του 1948, έφτασαν πληροφορίες στους διοικητές του νεαρού ναυτικού σχετικά με τον ελλιμενισμό της «Igris» στο λιμάνι της Βηρυτού: ενός πλοίου που χρησιμοποιούταν μέχρι τις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου για τις ανάγκες αναψυχής του Αδόλφου Χίτλερ και άλλων ανώτατων Νازικών. Τότε, το όνομά του ήταν γενικά «Γκερίγια», και πάνω σε αυτό ο Φύρερ σχεδίαζε να πλεύσει στον Τάμεση, τη στιγμή που θα παραλάμβανε το έγγραφο παράδοσης από τη Βρετανία – ένα σχέδιο που, φυσικά, δεν υλοποιήθηκε.
Με την έναρξη του πολέμου, η «Γκερίγια» εξοπλίστηκε με στρατιωτικό εξοπλισμό και στάλθηκε στη Βόρεια Θάλασσα, όπου πέρασε από διάφορες μεταμορφώσεις. Με την ήττα των Νازικών το 1945, το πλοίο πάρθηκε από το βρετανικό ναυτικό στην Αγγλία και αφοπλίστηκε. Περίπου δύο χρόνια αργότερα, πουλήθηκε σε Λιβάνιο βιομήχανο έναντι 375.000 λιρών.

Η «Igris». Μουσείο Μετανάστευσης και Ναυτικού
«Αλλά αυτός που βρισκόταν πίσω από την αγορά στην πραγματικότητα δεν ήταν άλλος από τον Φαρούκ Α΄, βασιλέα της Αιγύπτου. Στον νεοσύστατο ισραηλινό στρατό υπήρχε φόβος ότι η «Igris» προοριζόταν να γίνει πολεμικό πλοίο του αιγυπτιακού ναυτικού, και ο εξοπλισμός της με πυροβόλα ήταν βολικό να γίνει στη Βηρυτό», μου αποκαλύπτει ο Γιרון Μπαχάρ, ειδικός στην ιστορία της μονάδας «Υπηρεσία Πληροφοριών 18».
«Στο ναυτικό, το οποίο αντιμετώπιζε εκείνες τις ημέρες στη ναυτική αρένα το αιγυπτιακό ναυτικό, υπήρχε φόβος ότι η «Igris» προοριζόταν στην πραγματικότητα να γίνει πολεμικό πλοίο, να εξοπλιστεί με πυροβόλα και να ενταχθεί στο αιγυπτιακό ναυτικό», διευκρινίζει ο συνταγματάρχης (ε.α.) δρ. Α., διευθυντής του κέντρου μάθησης και κληρονομιάς της Σαγιετέτ 13.
«Έγιναν προσπάθειες συλλογής πληροφοριών γι’ αυτήν ακόμη και πριν από την άφιξή της», εξηγεί ο Μπαχάρ, «ο πυρήνας των μισταραβίμ στη Βηρυτό διαβίβασε πληροφορίες, τις οποίες διοχέτευαν στο τμήμα πληροφοριών του ισραηλινού στρατού. Φωτογράφησαν για παράδειγμα φωτογραφίες φαινομενικά «αθώες» με φόντο το πλοίο, ενώ σε μία από αυτές, περιπλανήθηκαν στο λιμάνι ως τουρίστες και ζωγράφισαν έναν πλήρη και λεπτομερή χάρτη, που παρίστανε καλλιτεχνικό σχέδιο». Οι πράκτορες φυσικά μίλησαν επίσης με τοπικές πηγές, παρήγαγαν πληροφορίες από έγγραφα κ.λπ.».

Ένας από τα μέλη του πυρήνα των μισταραβίμ φωτογραφίζεται με φόντο την «Igris». Αρχείο IDF
Όλα τα ευρήματα έδειξαν ότι απαιτείται μια επιχείρηση δολιοφθοράς σε μια επιχείρηση για την αποτροπή της απειλής. Στο ναυτικό και στην Υπηρεσία Πληροφοριών 18 αποφασίστηκε ότι θα ήταν σωστό να εκπαιδευτεί ένας μισταραβίב σε ικανότητες κατάδυσης και θαλάσσιου σαμποτάζ. Ένας από τους μισταραβίμ της «Υπηρεσίας Πληροφοριών 18» επιλέχθηκε για την αποστολή υπό την ηγεσία του ναυτικού – ονόματι Ελιγιαχού Ρίκα. Ο μαχητής εντοπίστηκε για την αποστολή όχι τυχαία: προοριζόταν να είναι μέρος του πυρήνα στη Βηρυτό, και γι’ αυτό γνώριζε καλά τον τοπικό πληθυσμό, έτσι ώστε αν η επιχείρηση χαλάσει, ο Ρίκα θα μπορούσε να ενσωματωθεί στη θέση του αρκετά φυσικά.
Ο Γιοσέλε Ντρόρ, ο οποίος ίδρυσε στη συνέχεια μαζί με τον Γιοχάι Μπεν-Νουν την ελίτ μονάδα του ναυτικού, τη Σαγιετέτ 13, επιλέχθηκε να είναι υπεύθυνος για την εκπαίδευση και τις προετοιμασίες του Ελιγιαχού για τη δράση, η οποία έλαβε το όνομα «Επιχείρηση Δαβίδ».
«Ο Γιοσέλε απέκτησε την εμπειρία του σε επιχειρήσεις θαλάσσιου σαμποτάζ εναντίον του βρετανικού ναυτικού στο πλαίσio του αγώνα για τη μετανάστευση. Εκείνη την εποχή ήταν διοικητής της μονάδας δυτών θαλάσσιου σαμποτάζ, και προετοίμασε τον Ελιγιαχού για τη τολμηρή δράση: η οποία του απαίτησε πολλή οξύτητα, και εντυπωσιακές ικανότητες κολύμβησης. Η ομάδα τον δίδαξε να κολυμπά, να καταδύεται, να κουβαλάει εκρηκτικό φορτίο – και πώς να το στεγανοποιεί σωστά στο νερό για να μην βραχεί», περιγράφει ο Α΄.
Η «ώρα Σιν» ορίστηκε για τα τέλη Νοεμβρίου, και τα νερά στο λιμάνι ήταν παγωμένα. Για ολόκληρες εβδομάδες, προπονήθηκαν ακριβώς για νυχτερινή κατάδυση, με βαρύ φορτίο και ασχολήθηκαν με θαλάσσιο σαμποτάζ – σε συνθήκες σκληρού κρύου.
Και πράγματι, στις 29 Νοεμβρίου 1948, το INS Palmach αναχώρησε από το λιμάνι της Χάιφα προς τα βόρεια, προς τις ακτές της Βηρυτού. Το βράδυ, κατέβηκαν από το πλοίο οι μισταραβίμ σε μικρές ξύλινες λέμβους, και υπό την κάλυψη του σκότους διασκορπίστηκαν στην ακτή. Εκεί, ο Ελιγιαχού τακτοποίησε τα πυρομαχικά στην πλάτη του, βεβαιώθηκε ότι όλα ήταν εν τάξει – και ξεκίνησε τον δρόμο του.
«Η κολύμβηση σε αυτόν τον κόλπο είναι αρκετά περίπλοκη», εξηγεί ο Γιרון Μπαχάρ, «υπάρχουν εκεί ψαρόβαρκες και προβολείς που φωτίζουν το νερό, καθώς και φρουροί που περιπολούν και ασφαλίζουν τα ελλιμενισμένα πλοία. Ο Ελιγιαχού κολύμπησε στα παγωμένα νερά για σχεδόν δύο ώρες, με 4 νάρκες στο σώμα του. Σε κάποιο σημείο, έφτασε στην «Igris», τις κόλλησε στη γάστρα, και γύρισε πίσω στην ακτή».

Η διαδρομή κολύμβησης του Ελιγιαχού Ρίκα. Αρχείο IDF
Εκεί, τον συνέλαβε η ισραηλινή ομάδα και του έδωσε να πιει ρουμ, με τη σκέψη ότι αυτό θα τον βοηθούσε να ζεσταθεί γρήγορα: «Ήταν ολόκληρος μελανιασμένος από τη μεγάλη κολύμβηση, αλλά το μέρος του στην αποστολή είχε ολοκληρωθεί εκεί. Οι νάρκες έπρεπε να εκραγούν λίγες ώρες αργότερα, και ο Ελιγιαχού Ρίκα επέστρεψε γρήγορα στη χώρα, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα».
Σχεδόν τρεις εβδομάδες περνούν, και το πλοίο δεν εξερράγη – γεγονός που ανησύχησε τους σχεδιαστές της επιχείρησης στη χώρα. «ότι χρησιμοποίησαν νάρκη με μηχανισμό καθυστέρησης που αποτελούνταν από χαπιά αλατιού, και επιπλέον μηχανισμό «μη καθαρισμού» που ενεργοποιεί το φορτίο τη στιγμή που κάποιος προσπαθεί να το βγάλει», εξηγεί ο συνταγματάρχης (ε.α.) δρ. Α΄.
Και τότε, μια μέρα, ακούστηκε ένα μικρό «μπαμ». «Δεν ήταν τόσο δραματικό όσο σε ταινία του Netflix, ή μανιτάρι ατομικής βόμβας», καθησυχάζει ο Μπαχάρ, «αλλά έκανε μια μικρή τρύπα, η οποία ήταν αρκετή για να εισχωρήσουν τα νερά στην κοιλιά του γιοτ, και αυτό να πάρει κλίση στο πλάι – και να τεθεί εκτός λειτουργίας».
Ο βασιλιάς Φαρούκ, ο οποίος το προόριζε να γίνει πολεμικό πλοίο στον στρατό του, έχασε το ενδιαφέρον του γι’ αυτό επειδή κάθε προσπάθεια επισκευής απέτυχε. «Άφησε τον καημένο Λιβάνιο βιομήχανο με ένα τρυπημένο πλοίο και χρέη πάνω από το κεφάλι του. Αυτός, το πλένει προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για να προσπαθήσει να το πουλήσει εκεί ως πλοίο καζίνο, αλλά ούτε αυτή η προσπάθεια πετυχαίνει – και διαλύεται εκεί σε ανταλλακτικά», περιγράφει ο Μπαχάρ την εξέλιξη των γεγονότων.
Και μετά από όλα, ως μη εφάπαξ συνεργασία μεταξύ του ναυτικού και της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, η ζημιά στην «Igris» αποτέλεσε αποτροπή μιας πιθανής απειλής για το νεογέννητο κράτος μας, και η αχρήστευσή του ήταν ένα επίτευγμα για τον αναδυόμενο στρατό: την ολοκλήρωση μιας μυστικής αποστολής στα βάθη του Λιβάνου που έφερε επίσης συμβολική σημασία.




