Από TPS-IL • 23 Φεβρουαρίου 2026
Ιερουσαλήμ, 23 Φεβρουαρίου 2026 (TPS-IL) — Ένα μεσαιωνικό σπαθί που ίσως κρεμόταν κάποτε στο πλάι ενός ιππότη Σταυροφόρου επανεμφανίστηκε μετά από οκτώ αιώνες στον βυθό της Μεσογείου, αφού ανακαλύφθηκε τυχαία ανοικτά των βόρειων ισραηλινών ακτών.
«Α αυτά τα αντικείμενα είναι πολύ σπάνια και δύσκολο να βρεθούν, επειδή τα σπαθιά συνήθως δεν εγκαταλείπονταν. Τα σπαθιά ήταν πολύ πολύτιμα, συμβολικά προσωπικά αντικείμενα των ιπποτών των Σταυροφόρων. Ήταν επίσης πολύ ακριβά», δήλωσε στο Πρακτορείο Ειδήσεων του Ισραήλ η δρ. Σάρα Λάντος από το Τμήμα Θαλάσσιων Πολιτισμών του Πανεπιστημίου της Χάιφα.
«Αυτό είναι σίγουρα ένα ευρωπαϊκού τύπου σπαθί ενός Φράγκου ιππότη. Μπορεί να έπεσε από πλοίο ή να χάθηκε κατά τη διάρκεια μιας μάχης. Είναι ένα ακόμη στοιχείο που εμπλουτίζει τις γνώσεις μας για την εποχή των Σταυροφόρων και τα προσωπικά αντικείμενα των ιπποτών που ήρθαν εδώ», πρόσθεσε.
Το μήκους ενός μέτρου σπαθί ανακαλύφθηκε πέρυσι να εξέχει από τον πυθμένα της θάλασσας κοντά στην παραλία Ντορ από τον Σλόμι Κατζίν, φοιτητή Θαλάσσιων Πολιτισμών ο οποίος κολυμπούσε στην περιοχή, ανέφερε το πανεπιστήμιο. Αφού παρατήρησε δυτες να χρησιμοποιούν ανιχνευτές μέταλλων και υποψιάστηκε πιθανή κλοπή αρχαιοτήτων, τους έδιωξε και συνέχισε να σαρώזεί τον βυθό, όπου εντόπισε το όπλο να εξέχει από την άμμο.
Αναγνωρίζοντας τη πιθανή σημασία του, ο Κατζίν ειδοποίησε το πανεπιστήμιο, το οποίο επικοινωνήσε με την Αρχή Αρχαιοτήτων του Ισραήλ. Με ειδική άδεια, το σπαθί αφαιρέθηκε προσεκτικά για να αποτραπεί περαιτέρω ζημιά και μεταφέρθηκε σε εργαστήριο συντήρησης προτού υποβληθεί σε προηγμένη απεικόνιση σε κοντινό νοσοκομείο.
Εγκλωβισμένο σε παχιές θαλάσσιες αποθέσεις που σχηματίστηκαν επί αιώνες, η κατάσταση του σπαθιού δεν μπορούσε να εκτιμηθεί από έξω. Γιατροί και ερευνητές στράφηκαν στην αξονική τομογραφία στο Νοσοκομείο Μέντικα Ελισά της Χάιφα για να κοιτάξουν κάτω από τα σκληρυμένα στρώματα χωρίς να καταστρέψουν το κειμήλιο.
«Η αξονική τομογραφία είναι μια μη επεμβατική, μη καταστροφική μέθοδος για την εξέταση του σπαθιού, το οποίο ήταν καλυμμένο με κοχύλια και βράχους, οπότε ήταν δύσκολο να φανεί το πραγματικό σχήμα και η κατάσταση του σιδήρου από κάτω… αλλά η αξονική μας δίνει την ευκαιρία να κοιτάξουμε μέσα και να δούμε το σχήμα και το σχέδιο», είπε η Λάντος. Πρόσθεσε ότι το στρώμα των κοχυλιών δεν μπορεί να αφαιρεθεί επειδή οποιαδήποτε έκθεση στον αέρα θα φθείρει περαιτέρω τον σίδηρο από κάτω.
Οι σαρώσεις επιβεβαίωσαν ότι το όπλο χρονολογείται στον 12ο αιώνα και σχεδιάστηκε για χρήση με το ένα χέρι, σύμφωνα με τα σπαθιά που έφεραν οι ιππότες των Σταυροφόρων. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν σφυρηλατήθηκε τοπικά αλλά μεταφέρθηκε από την Ευρώπη από Σταυροφόρους που ίδρυσαν οχυρά κατά μήκος των ακτών του Λεβάντε.
Η απεικόνιση αποκάλυψε επίσης ένα κάταγμα στη λεπίδα. Μόνο ένα μικρό τμήμα του αρχικού σιδήρου επέζησε από τους αιώνες έκθεσης στο αλμυρό νερό και στην κινητή άμμο. Ως αποτέλεσμα, είναι επίσης δύσκολο να εκτιμηθεί το αρχικό βάρος του σπαθιού, είπε η Λάντος.
Μέχρι τώρα, μόνο μια χούφτα παρόμοιων σπαθιών από την περίοδο των Σταυροφόρων έχουν τεκμηριωθεί στο Ισραήλ. Σύμφωνα με τη Λάντος, η ανακάλυψη προσφέρει νέα γνώση για τα θαλάσσια αγκυροβόλια κατά μήκος των ακτών και την καθημερινή ζωή των πολεμιστών που πέρασαν μέσα από αυτά.
«Θα θέλαμε αυτό το σπαθί να εκτεθεί στο Μουσείο Χέχτ του Πανεπιστημίου της Χάιφα μαζί με πολλά άλλα που βρέθηκαν. Μπορεί να δείξει τη ζωή και τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν οι ιππότες που ήταν εδώ», είπε η Λάντος.




