Του Pesach Benson • 18 Νοεμβρίου 2025
Ιερουσαλήμ, 18 Νοεμβρίου, 2025 (TPS-IL) — Μελέτη που δόθηκε στη δημοσιότητα την Τρίτη αποκαλύπτει πώς ο διαβήτης κυήσης μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά ακόμη και πριν γεννηθούν, φέρνοντας στο φως μοριακές αλλαγές στον πλακούντα που ήταν προηγουμένως άγνωστες, ανακοίνωσαν Ισραηλινοί επιστήμονες.
Ο διαβήτης κυήσης (GDM), μια μορφή διαβήτη που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, γίνεται όλο και πιο συχνός παγκοσμίως. Δημιουργεί ένα διαταραγμένο μεταβολικό περιβάλλον για το έμβρυο, συμπεριλαμβανομένων των αυξημένων επιπέδων σακχάρου στο αίμα της μητέρας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές κατά τη γέννηση, όπως μωρά που είναι πολύ μεγάλα ή πολύ μικρά για την ηλικία κύησής τους, πρόωρο τοκετό και υψηλότερα ποσοστά καισαρικών τομών. Τα παιδιά που γεννιούνται από μητέρες με διαβήτη κυήσης αντιμετωπίζουν επίσης μακροπρόθεσμους κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της παχυσαρκίας και του διαβήτη τύπου 2.
Μια παγκόσμια εκτίμηση που χρησιμοποίησε τυποποιημένα κριτήρια διαπίστωσε ότι το 14,0% των εγκυμοσύνων επηρεάστηκε από διαβήτη κυήσης το 2021. Η αύξησή του αποδίδεται στα αυξανόμενα ποσοστά παχυσαρκίας, στην καθυστερημένη τεκνοποιία και στον βελτιωμένο προσυμπτωματικό έλεγχο.
Επί του παρόντος, ο διαβήτης κυήσης αντιμετωπίζεται μέσω της διατροφής, της άσκησης και της θεραπείας με ινσουλίνη, οι οποίες βοηθούν στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα αλλά δεν αντιμετωπίζουν τις υποκείμενες μοριακές διαταραχές.
Μέχρι τώρα, οι βιολογικοί λόγοι πίσω από αυτά τα αποτελέσματα ήταν ελάχιστα κατανοητοί. Μια ομάδα ερευνητών με επικεφαλής την καθ. Maayan Salton από την Ιατρική Σχολή του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ και τον δρ. Tal Schiller από την Ιατρική Σχολή του Εβραϊκού Πανεπιστημίου, το Ιατρικό Κέντρο Kaplan και το Ιατρικό Κέντρο Wolfson του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ εντόπισε έναν βασικό μηχανισμό σε μοριακό επίπεδο. Τα ευρήματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Diabetes, εστιάζουν στο πώς ο πλακούντας επεξεργάζεται τις γενετικές οδηγίες.
Η μελέτη δείχνει ότι ο διαβήτης κυήσης διαταράσσει μια διαδικασία που ονομάζεται μάτισμα RNA (RNA splicing), η οποία καθορίζει π cómo συναρμολογούνται τα γενετικά μηνύματα σε οδηγίες για την παραγωγή πρωτεϊνών. Χρησιμοποιώντας δεδομένα αλληλούχησης RNA από ευρωπαϊκές και κινεζικές κοόρτες εγκυμοσύνης, η ομάδα διαπίστωσε ότι εκατοντάδες από αυτά τα μηνύματα είχαν συναρμολογηθεί εσφαλμένα σε πλακούντες που είχαν προσβληθεί από διαβήτη κυήσης. Πολλοί από τα επηρεαζόμενα γονίδια εμπλέκονται στον μεταβολισμό και σε μονοπάτια που σχετίζονται με τον διαβήτη, προσφέροντας μια άμεση μοριακή εξήγηση για ορισμένες από τις επιπλοκές που παρατηρούνται στα παιδιά.
Μια κεντρική ανακάλυψη αφορούσε την πρωτεΐνη SRSF10, η οποία βοηθά στη ρύθμιση του ματίσματος του RNA. Όταν οι ερευνητές απέκλεισαν την SRSF10 σε κυτταροκαλλιέργειες πλακούντα στο εργαστήριο, εμφανίστηκαν τα ίδια σφάλματα ματίσματος με αυτά που παρατηρούνται στον διαβήτη κυήσης. «Αυτό δείχνει ότι η SRSF10 μπορεί να λειτουργήσει ως κύριος ρυθμιστής της λειτουργίας του πλακούντα», δήλωσε η Salton. «Κατανοώντας πώς ο διαβήτης κυήσης διαταράσσει τον πλακούντα σε μοριακό επίπεδο, μπορούμε να αρχίσουμε να φανταζόμαστε νέους τρόπους για την προστασία των απογόνων».
Ο Schiller πρόσθεσε: «Εντοπίζοντας συγκεκριμένους μοριακούς παράγοντες, όπως η SRSF10, μπορούμε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πώς να μεταφράσουμε αυτή τη γνώση σε στρατηγικές πραγματικού κόσμου για τη βελτίωση των εκβάσεων της εγκυμοσύνης».
Η μελέτη θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για νέες παρεμβάσεις για την προστασία των μωρών από τις επιπτώσεις του διαβήτη κυήσης. Στοχεύοντας την SRSF10, μελλοντικές θεραπευτικές αγωγές ενδέχεται να διορθώσουν τα μοριακά σφάλματα στον πλακούντα, μειώνοντας τις επιπλοκές για το έμβρυο ακόμη και όταν το σάκχαρο στο αίμα της μητέρας είναι αυξημένο. Επιπλέον, τα μη φυσιολογικά πρότυπα ματίσματος ή η δραστηριότητα της SRSF10 θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως πρώιμοι βιοδείκτες, βοηθώντας τους γιατρούς να εντοπίζουν εγκυμοσύνες υψηλότερου κινδύνου και επιτρέποντας στενότερη παρακολούθηση ή έγκαιρη παρέμβαση.




