Των TPS-IL • 13 Ιανουαρίου 2026

Ιερουσαλήμ, 13 Ιανουαρίου 2026 (TPS-IL) — Επί γενιές, δύτες και θαλάσσιοι βιολόγοι γοητεύονται από την ρυθμική, παλμική κίνηση ορισμένων κοραλλιών, που ανοίγουν και κλείνουν τα πλοκάμια τους με απόλυτη αρμονία παρόλο που δεν διαθέτουν εγκέφαλο. Μια νέα ισραηλινή μελέτη εξηγεί τώρα πώς είναι αυτό δυνατόν, εγείροντας πιθανές εφαρμογές για τη ρομποτική και την τεχνολογία σμηνών, δήλωσαν οι ερευνητές στο Πρακτορείο Ειδήσεων του Ισραήλ.

Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ και το Πανεπιστήμιο της Χάιφα αποκάλυψαν για πρώτη φορά τον μηχανισμό που επιτρέπει στο μαλακό κοράλλι Xenia umbellata να συντονίζει αυτές τις κινήσεις χωρίς κανένα κεντρικό νευρικό σύστημα. Σύμφωνα με τη μελέτη, το κοράλλι βασίζεται σε ένα αποκεντρωμένο νευρικό σύστημα «βηματοδότη» στο οποίο κάθε πλοκάμι ελέγχεται τοπικά από το δικό του δίκτυο νευρικών κυττάρων, αλλά παραμένει συγχρονισμένο με τα υπόλοιπα.

Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό PNAS.

«Ανακαλύψαμε για πρώτη φορά ότι τα κοράλλια πραγματοποιούν αυτή την κίνηση, η οποία είναι απαραίτητη για την επιβίωσή τους, χωρίς κανένα κεντρικό σύστημα ελέγχου. Κάθε πλοκάμι λειτουργεί ανεξάρτητα αλλά σε πλήρη συγχρονισμό με τα υπόλοιπα», δήλωσε στο TPS-IL ο καθηγητής Γεχούντα Μπενայαχού, ο οποίος επέβλεψε την έρευνα.

Πρόσθεσε ότι οι επιπτώσεις εκτείνονται πέρα από τη θαλάσσια βιολογία. «Αυτή η αρχή θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την μηχανική και τη ρομποτική. Εάν οι μηχανικοί θέλουν να αποφύγουν ολικές διακοπές λειτουργίας πολύπλοκων μηχανών ή ρομπότ, θα πρέπει να τα κατασκευάσουν με παρόμοιο τρόπο, με τον έλεγχο κατανεμημένο σε ξεχωριστά κέντρα και όχι σε ένα ενιαίο κέντρο. Με αυτόν τον τρόπο, η ζημιά σε ένα μέρος δεν θα απενεργοποιήσει ολόκληρο το σύστημα».

Σύμφωνα με τον Μπενայαχού, τα κοράλλια από την οικογένεια Xeniidae είναι γνωστά για τη χαρακτηριστική παλμική τους συμπεριφορά, η οποία παίζει καθοριστικό ρόλο στη διατροφή και την επιβίωση. Μέχρι τώρα, όπως είπε, οι επιστήμονες μπορούσαν να παρατηρήσουν την κίνηση αλλά δεν μπορούσαν να εξηγήσουν πώς παραγόταν. Για να το διερευνήσουν, η ομάδα του πραγματοποίησε μια σειρά πειραμάτων κοπής, διαχωρίζοντας τα πλοκάμια από το κοράλλι ακόμη και διαιρώντας τα σε μικρότερα θραύσματα. Ανακάλυψαν ότι κάθε αποσπασμένο κομμάτι συνέχισε να πηδάει από μόνο του.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τη βιολογική βάση αυτού του συντονισμού, οι ερευνητές ανέλυσαν επίσης την έκφραση των γονιδίων κατά τη διάρκεια διαφορετικών σταδίων αναγέννησης των πλοκαμιών και διαπίστωσαν ότι το κοράλλι χρησιμοποιεί γονίδια και πρωτεΐνες που εμπλέκονται στη μετάδοση νευρικών σήματος τα οποία υπάρχουν επίσης σε πολύ πιο σύνθετα ζώα. Αυτά περιλαμβάνουν μοριακά συστατικά που σχετίζονται με τη ρυθμική δραστηριότητα σε διεργασίες όπως ο καρδιακός παλμός και η αναπνοή στους ανθρώπους.

Ο Μπενայαχού είπε ότι η ανακάλυψη δείχνει ότι οι απαρχές της ρυθμικής κίνησης στο ζωικό βασίλειο προηγούνται της εξέλιξης των κεντρικών εγκεφάλων.

«Είναι συναρπαστικό να φτάνουμε στο συμπέρασμα ότι τα ίδια μοριακά συστατικά που ενεργοποιούν τον βηματοδότη της ανθρώπινης καρδιάς λειτουργούν επίσης σε ένα κοράλλι που εμφανίστηκε στους ωκεανούς εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια πριν», είπε. «Το κοράλλι που μελετήσαμε μας επιτρέπει να κοιτάξουμε πίσω στον χρόνο, στην αυγή της εξέλιξης του νευρικού συστήματος στο ζωικό βασίλειο».

Πρόσθεσε ότι τα ευρήματα εμβαθύνουν επίσης την επιστημονική κατανόηση των οικοσυστημάτων των κοραλλιογενών υφάλων και υπογραμμίζουν την ανάγκη διατήρησής τους σε μια εποχή που οι κοραλλιογενείς ύφαλοι παγκοσμίως αντιμετωπίζουν αυξανόμενες περιβαλλοντικές απειλές.