Του Πέσαχ Μπένσον • 27 Μαΐου 2026
Ιερουσαλήμ, 27 Μαΐου 2026 (TPS-IL) — Ενώ οι ενήλικες συζητούν πώς θα πρέπει να χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία, οι έφηβοι έχουν ήδη πάρει την απόφαση γι’ αυτούς, σύμφωνα με νέα έρευνα του Ισραηλιανού Συνδέσμου Διαδικτύου (ISOC). Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχουν γίνει ρουτίνα στη μάθηση των εφήβων, ενώ η εποπτεία και η ανάπτυξη του ψηφιακού γραμματισμού δυσκολεύονται να συμβαδίσουν.
«Οι περισσότεροι έφηβοι ανέφεραν ότι χρησιμοποιούν εργαλεία που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη τουλάχιστον περιστασιακά, με σημαντικό ποσοστό να δείχνει συχνή ή καθημερινή χρήση», ανέφερε η έκθεση. Πρόσθεσε ότι «τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχουν γίνει μέρος της καθημερινής ρουτίνας των εφήβων, ειδικά σε πλαίσια μελέτης, αναζήτησης πληροφοριών και δημιουργίας περιεχομένου».
Για πολλούς μαθητές, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης λειτουργούν πλέον ως προεπιλεγμένη ακαδημαϊκή συντόμευση, η οποία χρησιμοποιείται για τη δημιουργία εξηγήσεων, την περίληψη υλικού και τη σύνταξη γραπτών εργασιών. «Η τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται όλο και περισσότερο ως προεπιλεγμένος βοηθός για την ολοκλήρωση εργασιών και την εύρεση απαντήσεων γρήγορα», εκτοπίζοντας την παραδοσιακή αναζήτηση και την ανεξάρτητη γραφή, σημείωσε η έκθεση.
Το κεντρικό ζήτημα που εντοπίστηκε από την έρευνα δεν είναι η πρόσβαση ή η υιοθέτηση, αλλά η κατανόηση.
«Παρά την ευρεία χρήση, πολλοί έφηβοι επιδεικνύουν περιορισμένη επίγνωση των περιορισμών των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων ακρίβειας, μεροληψίας και αξιοπιστίας», ανέφερε η έκθεση. Το χάσμα μεταξύ χρήσης και αξιολόγησης βρίσκεται στον πυρήνα ενός ραγδαία εξελισσόμενου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος χωρίς πλήρως ανεπτυγμένες δικλείδες ασφαλείας.
Καθώς η εξάρτηση αυξάνεται, η ικανότητα αμφισβήτησης των αποτελεσμάτων, διασταύρωσης πηγών και εντοπισμού σφαλμάτων κινδυνεύει να γίνει δευτερεύουσα σε σχέση με την ταχύτητα και την ευκολία, προειδοποίησε η έκθεση.
«Υπάρχουν αξιοσημείωτες ανισότητες στις δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού, ιδιαίτερα στην αξιοπιστία του περιεχομένου που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη», αναφέρει. Αυτή η ανισορροπία εγείρει ανησυχίες ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να μην εξισώσει τους όρους ανταγωνισμού στην εκπαίδευση όσο να ενισχύσει τα υπάρχοντα κενά μεταξύ των μαθητών που μπορούν να αξιολογήσουν κριτικά τις πληροφορίες και εκείνων που δεν μπορούν.
Τα σχολεία, εν τω μεταξύ, προσπαθούν ακόμα να προλάβουν. «Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα βρίσκονται ακόμα στα αρχικά στάδια ανάπτυξης δομημένης καθοδήγησης για την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης μεταξύ των μαθητών», σημείωσε η έρευνα, με τους περισσότερους εφήβους να αναφέρουν ότι έμαθαν να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη άτυπα και όχι μέσω διδασκαλίας στην τάξη. Στην πράξη, αυτό αφήνει τους κανόνες γύro από την αποδεκτή χρήση, την ακαδημαϊκή ακεραιότητα και την ανεξάρτητη εργασία ασυνεπώς ορισμένους.
Οι γονείς φαίνεται επίσης να υποτιμούν την κλίμακα της υιοθέτησης. Η έκθεση σημείωσε ένα «χάσμα μεταξύ της αντίληψης των γονέων και των πραγματικών προτύπων χρήσης», υποδεικνύοντας ότι οι ενήλικες συχνά υποτιμούν τόσο το πόσο συχνά χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη όσο και το πόσο κεντρική έχει γίνει για τις σχολικές εργασίες.
Πέρα από την ακαδημαϊκή χρήση, η έρευνα εξέτασε επίσης τη συναισθηματική και κοινωνική συμπεριφορά. Λίγο περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες (52%) δήλωσαν ότι προτιμούν να μιλούν με chatbots για συναισθηματικά ζητήματα παρά με έναν άνθρωπο. Το ποσοστό αυτό ήταν υψηλότερο μεταξύ των κοριτσιών παρά των αγοριών — 59% σε σύγκριση με 44%, αντίστοιχα.
«Οι κύριοι λόγοι για την προσφυγή σε μια συνομιλία για συναισθηματική υποστήριξη ή κοινωνική σύνδεση είναι η μείωση του φόβου της κρίσης (έως 39%), η ανωνυμία (έως 37%) και η αίσθηση ότι είναι ευκολότερο να μιλήσεις σε ένα σύστημα παρά σε ανθρώπους (έως 35%)», ανέφερε η έκθεση.
Παρά τα ευρήματα αυτά, η έρευνα επισημαίνει επίσης τα αντιληπτά οφέλη μεταξύ των εφήβων, ιδιαίτερα στην υποστήριξη της μάθησης. Οι ερωτηθέντες περιέγραψαν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ως χρήσιμα για «την εξήγηση σύνθετων θεμάτων, τη βελτίωση της γραφής και την υποστήριξη της ανεξάρτητης μελέτης», ειδικά όταν απαιτείται άμεση ανατροφοδότηση ή διευκρίνιση εκτός τάξης.
Η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η ταχεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης μεταξύ των εφήβων παρουσιάζει τόσο μια ευκαιρία για ενισχυμένη μάθηση όσο και μια πρόκληση για τη διασφάλιση της διατήρησης των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης».
Η έρευνα διεξήχθη τον Νοέμβριο του 2025 από την Geocartography, μεταξύ 502 νέων ερωτηθέντων ηλικίας 13-17 ετών από τον εβραϊκό τομέα.




