Του Πέσες Μπενσον • 23 Μαρτίου 2026
Ιερουσαλήμ, 23 Μαρτίου 2026 (TPS-IL) — Η ισραηλινή οικονομία αναπτύχθηκε ταχύτερα το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ο πληθωρισμός υποχώρησε εντός του στόχου και το χρηματιστήριο κατέγραψε μία από τις ισχυρότερες χρονιές στην ιστορία του — ωστόσο το συσσωρευμένο τίμημα περισσότερων από δύο ετών πολέμου άφησε την παραγωγή σχεδόν 47 δισεκατομμύρια δολάρια χαμηλότερα από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ανέφερε η Τράπεζα του Ισραήλ στην ετήσια έκθεσή της που δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα.
«Η ανθεκτικότητα της οικονομίας ήταν εμφανής φέτος, δεδομένης της συνέχισης του πολέμου και των προκλήσεων που αυτός έθεσε: η ανάπτυξη επιταχύνθηκε, ο πληθωρισμός μετριάστηκε και εισήλθε στο εύρος-στόχο, η ανεργία παρέμεινε πολύ χαμηλή, το ασφάλιστρο κινδύνου υποχώρησε κοντά στο προπολεμικό του επίπεδο, και καταγράφηκαν ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα στις κεφαλαιαγορές», έγραψε ο διοικητής Αμίρ Γαρόν στον πρόλογό του στην έκθεση.
Το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,9% πέρυσι, από 1% το 2024, και ο επιχειρηματικός τομέας αναπτύχθηκε κατά 3,2%. Ο δείκτης Tel Aviv 125 ενισχύθηκε κατά περίπου 50%, γεγονός που η έκθεση χαρακτήρισε εξαιρετικό με βάση τα παγκόσμια πρότυπα. Το σέκελ ενισχύθηκε έναντι του δολαρίου.
Ωστόσο, η τράπεζα υπολόγισε ότι η συσσωρευμένη απώλεια παραγωγής από τον Οκτώβριο του 2023 — μετρημένη σε σύγκριση με την προπολεμική τάση ανάπτυξης της οικονομίας — έφτασε το 8,6% του ετήσιου ΑΕΠ, ή περίπου 177 δισεκατομμύρια σέκελ. Το κατά κεφαλήν εισόδημα μειώθηκε. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ αυξήθηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, φθάνοντας το 68,5%.
Η έκθεση εντόπισε την έλλειψη διαθέσιμων εργαζομένων ως το βασικό τροχοπέδη για ταχύτερη ανάπτυξη. Οι ευρείες επιστρατεύσεις εφέδρων κράτησαν δεκάδες χιλιάδες Ισραηλίτες μακριά από το πολιτικό εργατικό δυναμικό για παρατεταμένες περιόδους καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Οι Παλαιστίνιοι εργάτες, οι οποίοι αντιπροσώπευαν περίπου το 30% του εργατικού δυναμικού στον κατασκευαστικό τομέα πριν από τον πόλεμο, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένοι από την είσοδο στο Ισραήλ. Η τράπεζα ανέφερε ότι η αγορά εργασίας ήταν σφιχτή για το μεγαλύτερο μέρος του έτους — η ανεργία ήταν χαμηλή και οι κενές θέσεις εργασίας υψηλες — αλλά αυτή η στενότητα αντανακλούσε περιορισμένη προσφορά και όχι ευρεία οικονομική ισχύ, ωθώντας προς τα πάνω τους μισθούς στον επιχειρηματικό τομέα χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγής.
Αυτές οι συνθήκες διαμόρφωσαν τη νομισματική πολιτική. Η επιτροπή νομισματικής πολιτικής της Τράπεζας του Ισραήλ διατήρησε το βασικό επιτόκιό της στο 4,5% για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, επικαλούμενη τον πληθωρισμό πάνω από το ανώτατο όριο του εύρους-στόχου 1–3% και τις επίμονες πιέσεις στην προσφορά. Η τράπεζα ανέφερε ότι οι ταχύτερες μειώσεις επιτοκίων θα είχαν ελάχιστο αποτέλεσμα στην τόνωση της ανάπτυξης υπό αυτές τις συνθήκες, διατρέχοντας παράλληλα τον κίνδυνο μιας πιο σημαντικής αύξησης του πληθωρισμού. Μετά την κατάπαυση του πυρός στη Λωρίδα της Γάζας τον Οκτώβριο και τη επακόλουθη αποκλιμάκωση των πληθωριστικών προσδοκιών, η επιτροπή μείωσε τα επιτόκια στο 4,25% τον Νοέμβριο και στο 4,0% τον Ιανουάριο του 2026. Ο ετήσιος πληθωρισμός για το 2025 διαμορφώθηκε στο 2,6%.
Οι χρηματοπιστωτικές αγορές έδειξαν σημάδια ανάκαμψης. Η πίστωση προς τον επιχειρηματικό τομέα αυξήθηκε, συμπεριλαμβανομένης μιας σημαντικής αύξησης στην έκδοση εταιρικών ομολόγων. Η χρηματοδότηση μέσω κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου στον τομέα της τεχνολογίας αυξήθηκε. Τα ποσοστά καθυστέρησης δανείων παρέμειναν χαμηλά.
Η δημοσιονομική θέση βελτιώθηκε μέτρια αλλά παρέμεινε τεταμένη. Το δημοσιονομικό έλλειμμα συρρικνώθηκε στο 4,7% του ΑΕΠ, με τη βοήθεια αυξήσεων φόρων αξίας περίπου 1,5% του ΑΕΠ που θεσπίστηκαν στον προϋπολογισμό του 2025 και μιας καλύτερης από την αναμενόμενη απόδοσης από τα έσοδα από άμεσους φόρους. Οι αμυντικές δαπάνες παρέμειναν περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2024. Το διαρθρωτικό έλλειμμα, ωστόσο, ανήλθε σε εκτιμώμενο 3,7% του ΑΕΠ — πάνω από το επίπεδο που, σύμφωνα με την τράπεζα, θα χρειαζόταν για να σταθεροποιηθεί ο δείκτης χρέους.
Η τράπεζα απέδωσε τα προπολεμικά θεμέλια της οικονομίας — χαμηλό χρέος, μεγάλα αποθέματα ξένου συναλλάγματος, επίμονο εμπορικό πλεόνασμα και σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα — στην παροχή του «μαξιλαριού» που της επέτρεψε να απορροφήσει δύο χρόνια σύγκρουσης χωρίς να καταρρεύσει. Ωστόσο, η τράπεζα ανέφερε ότι αυτά τα «μαξιλάρια» είναι πλέον λεπτότερα. Το χρέος έχει αυξηθεί απότομα, το διαρθρωτικό έλλειμμα παραμένει πολύ μεγάλο για να το επαναφέρει προς τα κάτω, και η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη παρουσιάσει το πολυετές δημοσιονομικό σχέδιο που απαιτεί ρητά η κεντρική τράπεζα.
«Η συνέχιση της διατήρησης αυτών των περιουσιακών στοιχείων είναι ζωτικής σημασίας για τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας της οικονομίας — αλλά κοιτάζοντας προς το μέλλον, αυτό δεν είναι επαρκές δεδομένων των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η οικονομία», έγραψε ο Γαρόν. «Οι συνέπειες του πολέμου για τα επόμενα χρόνια, συμπεριλαμβανομένου του υψηλού επιπέδου των αμυντικών δαπανών που αναμένεται να παραμείνει με την πάροδο του χρόνου και του αυξανόμενου βάρους της στρατιωτικής θητείας, προστίθενται στις θεμελιώδεις προκλήσεις της οικονομίας».


