Ιερουσαλήμ, 25 Σεπτεμβρίου, 2025 (TPS-IL) — Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν σπάνιο θησαυρό χρυσού της βυζαντινής εποχής στο Εθνικό Πάρκο Σουσίτα στην περιοχή της Γαλιλαίας του Ισραήλ, ρίχνοντας νέο φως στην ιστορία της περιοχής κατά τη διάρκεια των ταραχώδων Σασανιδικών-περσικών εισβολών, ανακοίνωσε την Πέμπτη η Αρχή Φύσης και Πάρκων του Ισραήλ.
Η ανακάλυψη, που έγινε στα τέλη Ιουλίου 2025, περιλαμβάνει 97 χρυσά νομίσματα και δεκάδες περίτεχνα κατασκευασμένα χρυσά σκουλαρίκια διακοσμημένα με μαργαριτάρια, ημιπολύτιμους λίθους και γυαλί. Μεταξύ των νομισμάτων είναι ένα ιδιαίτερα σπάνιο τερμίσιο, το οποίο κόπηκε στην Κύπρο γύρω στο 610 μ.Χ. κατά τη διάρκεια μιας εξέγερσης εναντίον του αυτοκράτορα Φωκά.
«Αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους θησαυρούς της βυζαντινής εποχής που ανακαλύφθηκαν στην ξηρά στο Ισραήλ, και η μοναδικότητά του έγκειται στον συνδυασμό κοσμημάτων και χρυσών νομισμάτων από τις περιόδους διάφορων αυτοκρατόρων», δήλωσε ο δρ. Μάικλ Άιζενμπεργκ, συνδιευθυντής της αποστολής ανασκαφής και ερευνητής στο Ινστιτούτο Αρχαιολογίας Zinman του Πανεπιστημίου της Χάιφα. Σημείωσε ότι ορισμένα από τα νομίσματα εξακολουθούσαν να περιέχουν θραύσματα από την υφασμάτινη τσάντα στην οποία είχαν θαφτεί, προσφέροντας μια αξιοσημείωτη ματιά στις πρακτικές της περιόδου.
Ο δρ. Ντάνι Σιον, νομισmatολόγος της αποστολής, εξήγησε τη σημασία του νομίσματος του τερμισίου. «Αυτό είναι ένα σπάνιο εύρημα που προσθέτει ένα σημαντικό στρώμα στην κατανόηση της πολιτικής και οικονομικής ιστορίας της περιόδου», είπε. Μόνο το δεύτερο νόμισμα του είδους του έχει βρεθεί ποτέ στο Ισραήλ.
Η ανακάλυψη έγινε τυχαία όταν ο Έντι Λίπσμαν, χειριστής ανιχνευτή μέταλλων που βοηθούσε την ομάδα, εντόπισε μέταλλο κοντά σε μια μεγάλη πέτρα. «Η συσκευή τρελάθηκε, δεν μπορούσα να το πιστέψω – χρυσά νομίσματα άρχισαν να αποκαλύπτονται το ένα μετά το άλλο», θυμήθηκε ο Λίπσμαν. Η ομάδα ανέσκαψε προσεκτικά την περιοχή και, αφού διασφάλισε ότι δεν υπήρχαν άλλα αντικείμενα, άρχισε να καταλογογραφεί και να μελετά τον θησαυρό.
Τα νομίσματα εκτείνονται από τη βασιλεία του αυτοκράτορα Ιουστίνου Α’ (518–527 μ.Χ.) έως τα πρώτα χρόνια του αυτοκράτορα Ηρακλείου (610–613 μ.Χ.), συμπεριλαμβανομένων πλήρη *solidi* καθώς και μισών (*semisis*) και τρίτων (*termisis*).
«Ο χρυσός είναι ένα ευγενές μέταλλο, και όταν βρίσκεις νομίσματα και κοσμήματα που είναι περίπου 1.400 ετών και μοιάζουν σαν καινούργια, είναι μια σπάνια εμπειρία», δήλωσε ο Άιζενμπεργκ.
Η δρ. Αρλέτα Κόμπλεφσκα, συνδιευθύντρια της ανασκαφής, εξέφρασε ιδιαίτερο θαυμασμό για τα κοσμήματα. «Τα σκουλαρίκια είναι η μεγάλη έκπληξη για μένα. Λεπτή χρυσοχοΐα που συνδυάζει ημιπολύτιμους λίθους και μαργαριτάρια – ελπίζω ότι οι σύγχρονοι χρυσοχόοι θα αναδημιουργήσουν αυτή την ομορφιά», είπε.
Η ανακάλυψη είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό εύρημα θησαυρού. «Αυτός ο εξαιρετικός θησαυρός προσφέρει ένα σπάνιο παράθυρο στην πολιτική, στον πλούτο και στην καθημερινή ζωή της βυζαντινής Γαλιλαίας, φωτίζοντας μια περίοδο αναταραχής και πολιτιστικού πλούτου που εδώ και καιρό είναι καλυμμένη από την ιστορία», πρόσθεσε ο Άιζενμπεργκ.
Η Σουσίτα, με θέα τη Θάλασσα της Γαλιλαίας από τα ανατολικά, ήταν ένα εξέχον χριστιανικό κέντρο στη βυζαντινή περίοδο, χρησιμεύοντας ως έδρα επισκόπου με τουλάχιστον επτά ενεργές εκκλησίες. Η ομάδα του Πανεπιστημίου της Χάιφα ανασκάπτει τον χώρο εδώ και 26 χρόνια, αποκαλύπζοντας στοιχεία της σασανιδικής κατάκτησης, συμπεριλαμβανομένης της πυρπόλησης της Εκκλησίας του Μάρτυρα Θεοδώρου. Αυτά τα ευρήματα υποστηρίζουν τη θεωρία ότι οι εβραϊκές κοινότητες της περιοχής μπορεί να συμμετείχαν σε εξεγέρσεις μαζί με τον σασανιδικό στρατό ενάντια στη βυζαντινή κυριαρχία.
Ο δρ. Ντρόρ Μπεν-Γιόσεφ, επόπτης πολιτιστικής κληρονομιάς για τη Βόρεια Περιφέρεια της Αρχής Φύσης και Πάρκων του Ισραήλ, εξήγησε την ευρύτερη σημασία της τοποθεσίας.
«Η ιστορία της Σουσίτα διδάσκει για τα πολιτιστικά και θρησκευτικά ρεύματα και υπορεύματα που υπήρχαν στη χώρα ταυτόχρονα και για την ποικιλομορφία των κατοίκων της», δήλωσε ο Μπεν-Γιόσεφ. «Για να κατανοήσουμε την πολυπλοκότητα της περιοχής πριν από περίπου 1.400 χρόνια, αρκεί να ανέβουμε στο Όρος Σουσίτα και να κοιτάξουμε δυτικά προς την Τιβεριάδα – την εβραϊκή πόλη. Ενώ μια πλούσια χριστιανική κοινότητα αναπτύχθηκε στη Σουσίτα γύρω από επτά εκκλησίες, οι κάτοικοι της Τιβεριάδας διατήρησαν έναν εβραϊκό τρόπο ζωής επικεντρωμένο σε συναγωγές».




