Του Πεσάχ Μπένσον • 2 Δεκεμβρίου 2025

Ιερουσαλήμ, 2 Δεκεμβρίου 2025 (TPS-IL) — Ο κρατικός ελεγκτής του Ισραήλ κατηγόρησε την Τρίτη τα σώματα άμυνας και εθνικής ασφάλειας της χώρας ότι απέτυχαν, επί χρόνια, να προστατεύσουν μερικές από τις πιο ευαίσθητες πολιτικές και στρατηγικές εγκαταστάσεις του κράτους από απειλές πυραύλων, ρουκετών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAV) —ακόμη και καθώς οι κίνδυνοι κλιμακώθηκαν δραματικά κατά τη διάρκεια δύο ετών πολέμου.

Η έκθεση, που ετοιμάστηκε από τον κρατικό ελεγκτή Ματανιάχου Ένγκλμαν, εξέτασε τα βήματα που έγιναν από έναν έλεγχο του 2020 και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι παρά τις επαναλαμβανόμενες προειδοποιήσεις, δύο μεγάλους πολέμους και δεκάδες χιλιάδες εναέριες επιθέσεις, οι βασικές ελλείψεις παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεξέταστες. Ο ελεγκτής εξετάζει τακτικά την ετοιμότητα του Ισραήλ και την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών πολιτικών.

«Ούτε μία από τις μεγάλες ελλείψεις που εντοπίστηκαν στον προηγούμενο έλεγχο δεν διορθώθηκε», ανέφερε η έκθεση, προειδοποιώντας ότι οι κρίσιμες υποδομές αφέθηκαν ευάλωτες σε στιγμές πρωτοφανούς κλιμάκωσης.

Ο έλεγκτής υπογραμμίζει την κλίμακα της απειλής που αντιμετωπίζει το Ισραήλ από τις 7 Οκτωβρίου 2023. Από την αρχή αυτού του πολέμου έως τον Οκτώβριο του 2024, περισσότερες από 26.000 ρουκέτες, πύραυλοι, drones επίθεσης και εκρηκτικά UAV εκτοξεύθηκαν προς το Ισραήλ. Ο κίνδυνος αυξήθηκε περαιτέρω κατά τη διάρκεια της επιχείρησης του Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025 εναντίον του Ιράν, όταν η Τεχεράνη εκτόξευσε περισσότερους από 500 βαλλιστικούς πυραύλους και σχεδόν 1.000 UAV.

Τα πολυεπίπεδα συστήματα αεροπορικής άμυνας του Ισραήλ αναχαίτισαν τα περισσότερα βλήματα, αλλά ορισμένα έπληξαν πολιτικές και στρατιωτικές τοποθεσίες. Αυτά τα συμβάντα, ανέφερε η έκθεση, «υπογράμμισαν την επείγουσα ανάγκη για ενισχυμένη φυσική προστασία βασικών εγκαταστάσεων», μια ανάγκη την οποία ο ελεγκτής υποστηρίζει ότι δεν έχει ικανοποιηθεί. Οι κρίσιμες υποδομές που επλήγησαν κατά τη διάρκεια επιθέσεων περιελάμβαναν το Αεροδρόμιο Μπεν-Γκουριόν, το διυλιστήριο πετρελαίου Bazan στο λιμάνι της Χάιφα, το Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann στο Ρεχοβότ και το Νοσοκομείο Soroka στην Μπερ Σέβα.

Ο Ένγκλμαν διαπίστωσε ότι οι ισραηλινές αρχές απέτυχαν να ολοκληρώσουν βασικές προπαρασκευαστικές εργασίες, όπως η χαρτογράφηση του ποιες κρίσιμες εγκαταστάσεις απαιτούν ενισχυμένη προστασία, ο καθορισμός του πώς πρέπει να ασφαλιστούν ή η σύνταξη ενός πολυετούς, προϋπολογισμένου εθνικού προγράμματος. Υπουργεία και υπηρεσίες συζήτησαν τις ευθύνες, αλλά κανένα μεμονωμένο σώμα δεν ανέλαβε την κυριότητα. Εντός του αμυντικού κατεστημένου, ανέφερε η έκθεση, «κανμία από τις σχετικές οντότητες δεν θεωρεί τον εαυτό της υπεύθυνο για το θέμα, πόσω μάλλον υπεύθυνο για τον συντονισμό του», με αποτέλεσμα χρόνια αδράνειας.

Εσωτερικά έγγραφα που αναφέρονται στην έκθεση δείχνουν ότι ανώτεροι αξιωματούχοι σε τουλάχιστον ένα κυβερνητικό σώμα προειδοποίησαν επανειλημμένα τον υπουργό άμυνας το 2019, το 2021 και το 2022 σχετικά με τις αυξανόμενες απειλές πυραύλων και την απουσία εθνικού σχεδιασμού. Αυτές οι επιστολές, έγραψε ο ελεγκτής, έμειναν αναπάντητες.

Ακόμη και μετά το ξέσπασμα του πολέμου, το Υπουργείο Άμυνας έλαβε μόνο «μεμονωμένα και περιορισμένα μέτρα», αποτυγχάνοντας να ξεκινήσει ή να ολοκληρώσει τη διαδικασία χαρτογράφησης εγκαταστάσεων ή να παρουσιάσει ένα σχέδιο προστασίας στην κυβέρνηση. Ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Άμυνας και πολλαπλοί υπουργοί άμυνας «δεν προώθησαν τη διαχείριση του ζητήματος», ανέφερε ο έλεγκτής.

Το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (NSC) επικρίθηκε επίσης επειδή απέτυχε να θέσει το ζήτημα στο Υπουργικό Συμβούλιο Ασφαλείας, παρά τη νομική του εντολή να το πράξει. Επί χρόνια, το NSC δεν πρότεινε συζήτηση στο υπουργικό συμβούλιο για το κενό προστασίας, ακόμη και μετά τον έλεγχο του 2020 που συνέστησε ρητά να γίνει κάτι τέτοιο. Μόλις στα τέλη του 2023 —μετά από έκκληση ανώτερου αξιωματούχου σε ευαίσθητο σώμα— το NSC άρχισε περιορισμένη δραστηριότητα, σύμφωνα με τον Ένγκλμαν.

Ένα σημαντικό εμπόδιο παραμένει η απουσία νομικού ή ρυθμιστικού πλαισίου. Ένας περιεκτικός «Νόμος για το Εσωτερικό Μέτωπο», που προορίζεται να διευκρινίσει τις ευθύνες ετοιμότητας έκτακτης ανάγκης και να εξουσιοδοτήσει την κυβέρνηση να επιβάλλει προστατευτικά μέτρα, παραμένει κολλημένος σε μορφή προσχεδίου εδώ και δεκατέσσερα χρόνια. Μια κυβερνητική απόφαση του 2011 που προοριζόταν να καθοδηγήσει την προστασία των εθνικών υποδομών δεν επεκτάθηκε ποτέ ώστε να καλύψει πρόσθετα ευαίσθητα σώματα, αφήνοντας ένα ρυθμιστικό κενό.

Οι διαφωνίες για τον προϋπολογισμός σταμάτησαν επίσης την πρόοδο. Το Υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι η οχύρωση όλων των σχετικών τοποθεσιών θα κόστιζε δεκάδες δισεκατομμύρια σέκελ, υπερβαίνοντας τους διαθέσιμους πόρους, ενώ το Υπουργείο Οικονομικών υποστήριξε ότι το αμυντικό κατεστημένο θα μπορούσε να απορροφήσει τα έξοδα. Χωρίς συμφωνία για τη χρηματοδότηση, δεν παρουσιάστηκε κανένα σχέδιο στο υπουργικό συμβούλιο.

Ο Ένγκλμαν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η παρατεταμένη αποτυχία δράσης «θέτει σε σημαντικό κίνδυνο τα ουσιöδη εθνικά συστήματα», ιδίως καθώς οι εχθρικοί φορείς χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο όπλα ακριβείας μεγάλου βεληνεκούς και εκρηκτικά drones. Ο ελεγκτής κάλεσε τον πρωθυπουργό, τον υπουργό άμυνας και τον αρχηγό του στρατού να χαρτογραφήσουν αμέσως κρίσιμες εγκαταστάσεις, να θεσπίσουν ένα προϋπολογισμένο πολυετές πρόγραμμα, να ορίσουν δια-υπηρεσιακές ευθύνες, να επιλύσουν μηχανισμούς χρηματοδότησης και να προωθήσουν νομοθετικές και ενδιάμεσες ρυθμιστικές λύσεις.

Σε απάντηση στον έλεγχο, το Υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι η «επιβίωση ζωτικών εγκαταστάσεων και η διατήρηση της λειτουργικής συνέχειας βρίσκονται στον πυρήνα της στρατηγικής του υπουργείου» και ότι έχουν διαμορφωθεί λεπτομερή σχέδια εργασίας. Ανέφερε ότι έχει συσταθεί μια κοινή ομάδα τμημάτων του υπουργείου, των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) και άλλων υπηρεσιών για τη χαρτογράφηση, την ιεράρχηση και τον καθορισμό των απαιτούμενων πακέτων προστασίας.

Πρόσθετα βήματα, ανέφερε το υπουργείο, περιλαμβάνουν την προσθήκη προστατευτικών στοιχείων σε βασικές εγκαταστάσεις, τη βελτίωση του συντονισμού με τις IDF και την αναβάθμιση της άμυνας σε τοποθεσίες προτεραιότητας.